Kastamonu ili sokak köpeklerinde gastrointestinal helmintlerin araştırılması ve zoonotik önemi

GİRİŞ ve AMAÇ: Dünya genelinde en yaygın evcil hayvanlardan biri olan köpeklerin insanlarla yakın temas halinde bulunmaları, çeşitli zoonotik parazitlerin bulaşma riskini de artırmaktadır. Bu parazitlerin çoğu fekal-oral bulaşma döngüsüne sahip olduğundan, bu zoonotik ajanların bulaşması, hayvan dışkılarıyla dolaylı temas, kontamine su ve yiyecekler veya enfekte hayvanlarla doğrudan teması yoluyla gerçekleşebilir. Bu çalışmada, Kastamonu ilindeki sokak köpeklerinde zoonotik gastrointestinal helmint prevalansınının belirlenmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışma materyalini Kastamonu Belediyesi Geçici Hayvan Bakımevi’nde bulunan farklı yaş ve cinsiyetteki 120 sokak köpeğine ait dışkı örnekleri oluşturmuştur. Toplanan dışkı örnekleri, natif dışkı muayenesi, Fülleborn yüzdürme ve Benedik çöktürme yöntemleriyle gastrointestinal helmint varlığı yönünden mikroskop altında incelenmiştir. Ayrıca, köpeklere ait bireysel verilerle ilişkili olarak da istatistiksel analiz gerçekleştirilmiştir.
BULGULAR: Gastrointestinal helmint yumurtaları 17 (%14,2) dışkı örneğinde tespit edilmiştir. Mikroskobik inceleme sonucunda Toxocara canis (%5,83), Ancylostoma spp., (%5,00) ve Trichuris spp., (%3,33) olmak üzere üç farklı helmint türü kaydedilmiştir. Çalışmada, yaşı ≤ 1 köpeklerde enfeksiyon oranı (%39,2), yaşı >1 köpeklere (%6,5) kıyasla daha yüksek bulunmuştur Ayrıca, dişi köpeklerde enfeksiyon oranının (%16,9) erkek köpeklere (%10,2) göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Bu araştırma, Kastamonu ilindeki sokak köpeklerinde gastrointestinal helmintlerin prevalansını ortaya koyan ilk çalışmadır. Sonuç olarak, köpeklerde görülen gastrointestinal helmintler, halk sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturma potansiyeline sahiptir ve bu sorunun etkin bir şekilde ele alınabilmesi için “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, ilgili bölgede farklı mevsimleri ve çevresel koşulları kapsayan geniş çaplı epidemiyolojik ve genetik araştırmaların yapılması büyük önem taşımaktadır. Kastamonu’daki köpek popülasyonunda görülen gastrointestinal parazitlerin prevalansı, halk sağlığı üzerindeki potansiyel etkileri ve ekonomik sonuçları, halkın bilinçlendirilmesi gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, mevcut durumu ortaya koymanın yanı sıra, gelecekte yapılacak benzer araştırmalar için referans niteliğinde bilimsel veriler sunarak önemli bir katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Köpek, gastrointestinal helmint, Kastamonu, zoonoz

Investigation of gastrointestinal helminths in stray dogs in Kastamonu province, Türkiye and their zoonotic importance

INTRODUCTION: Dogs, which are among the most common companion animals worldwide, have close contact with humans, increasing the risk of transmission of various zoonotic parasites. Since most of these parasites follow an fecal-oral transmission cycle, the transmission of these zoonotic agents can occur through indirect contact with animal feces, contaminated water and food, or direct contact with infected animals. This study aims to determine the prevalence of zoonotic gastrointestinal helminths in stray dogs in Kastamonu province.
METHODS: The study material consisted of fecal samples from 120 stray dogs of different ages and sexes housed at the Kastamonu Municipality Temporary Animal Shelter. The collected fecal samples were examined microscopically for the presence of gastrointestinal helminths using native fecal examination, Fülleborn flotation, and Benedict’s sedimentation methods. Additionally, statistical analysis was performed in relation to the individual data of the dogs.
RESULTS: Gastrointestinal helminth eggs were detected in 17 (14.2%) of the fecal samples. Microscopic examination revealed three different helminth species: Toxocara canis (5.83%), Ancylostoma spp., (5.00%), and Trichuris spp., (3.33%). In the study, the infection rate was found to be higher in dogs aged ≤1 dog (39.2%) compared to those aged >1 dog (6.5%). Additionally, a higher infection rate was observed in female dogs (16.9%) compared to male dogs (10.2%).
DISCUSSION AND CONCLUSION: This study is the first to highlight the prevalence of gastrointestinal helminths in stray dogs in Kastamonu province. As a result, the gastrointestinal helminths found in dogs have the potential to pose a significant threat to public health, and it is essential to adopt a “One Health” approach to address this issue effectively. In this regard, conducting large-scale epidemiological and genetic studies covering different seasons and environmental conditions in the relevant region is of great importance. The prevalence of gastrointestinal parasites in the dog population in Kastamonu, along with their potential public health effects and economic implications, emphasizes the need for public awareness. This study, in addition to revealing the current situation, provides a valuable contribution by offering scientific data that will serve as a reference for future similar research.

Keywords: Dog, gastrointestinal helminth, Kastamonu, zoonosis